Objawy depresji – jak odróżnić obniżony nastrój od jednostki chorobowej?

W codziennej wymianie zdań, często słowo „depresja” jest używane jako synonim gorszego dnia i chwilowego smutku czy jesiennej chandry. Jednak z punktu widzenia psychiatrii i psychologii, depresja jest złożoną jednostką chorobową, która w znaczącym stopniu różni się od naturalnych reakcji emocjonalnych na różnego typu trudności i obniżonego nastroju. Zrozumienie tej granicy jest podstawą, umożliwiającą podjęcie odpowiednich kroków, czyli przeprowadzenia diagnozy i wdrożenia specjalistycznej psychoterapii.

Smutek czy depresja? Objawy, pozwolą dostrzec różnicę

Najważniejszą różnicą między obniżonym nastrojem a kliniczną postacią depresji jest czas trwania objawów oraz ich wpływ na codzienne funkcjonowanie. Według klasyfikacji ICD-11 oraz DSM-5, aby móc mówić o epizodzie depresyjnym, objawy muszą utrzymywać się przez większość dnia, niemal codziennie, przez okres co najmniej dwóch tygodni.

Obniżony nastrój, będący naturalną reakcją zazwyczaj ma swoją wyraźną przyczynę i z czasem traci na intensywności, pozwalając na przeżywanie momentów radości. W depresji obniżony nastrój staje się dominujący, często bywa niezależny od okoliczności zewnętrznych, a chory traci zdolność do odczuwania przyjemności.

Emocjonalne i poznawcze objawy depresji

Depresja, jak już wspomnieliśmy, jest bardzo złożoną chorobą i może mieć bardzo różne postacie i różnić się w zależności od pacjenta. Możemy jednak wyróżnić trzon objawów, które tworzą spektrum tej choroby:

• anhedonia – jeden z najbardziej charakterystycznych objawów, który polega na utracie zdolności do odczuwania radości z wszystkiego, co dotychczas sprawiało przyjemność, m.in. hobby, spotkania towarzyskie, jedzenie.
• niskie poczucie własnej wartości – osoba chora na depresję widzi siebie w negatywny sposób, podobnie postrzega przyszłość i otaczający świat.
• zaburzenia poznawcze – częstym objawem depresji są problemy z koncentracją, pamięcią oraz trudności w podejmowaniu nawet najprostszych decyzji. Pacjenci często określają ten stan jako „mgłę mózgową”.
• myśli samobójcze – w cięższych stadiach choroby pojawiają się myśli o śmierci lub samobójstwie, które wymagają natychmiastowej interwencji specjalistycznej.

Objawy somatyczne depresji – nieoczywista strona choroby

Depresja obejmuje swoim działaniem nie tylko psychikę, ale także ciało. Nierzadko objawia się poprzez dolegliwości fizyczne, co w literaturze fachowej określa się mianem depresji maskowanej. Do częstych somatycznych objawów depresji należą zaburzenia rytmu dobowego. Chorzy często skarżą się na bezsenność lub nadmierną senność, która nie przynosi regeneracji, a po przebudzeniu czują permanentne zmęczenie.

Spektrum depresji obejmuje także problemy żywieniowe – i to zarówno całkowity brak apetytu i spadek wagi, jak i tendencję do „zajadania” emocji, co prowadzi do przybierania na wadze. Depresja może też objawiać się pod postacią uciążliwych bóli głowy, kręgosłupa czy klatki piersiowej, które nie znajdują potwierdzenia w badaniach diagnostycznych innych specjalizacji.

Objawy depresji i chandry – jak je odróżnić?

Objawy depresji – kiedy zgłosić się do specjalisty?

Jeśli zauważasz u siebie lub bliskiej osoby co najmniej kilka z wymienionych objawów, a stan ten nie mija mimo upływu czasu, nie zwlekaj i zgłoś się możliwie szybko po pomoc specjalisty. Depresja jest chorobą wynikającą z zaburzeń neurobiologicznych, m.in. nierównowagi neuroprzekaźników takich jak serotonina, noradrenalina i dopamina i często wymaga wsparcia farmakologicznego oraz psychoterapeutycznego.

Pamiętaj, że prośba o pomoc nie jest oznaką słabości, lecz przejawem dbałości o zdrowie. Współczesna medycyna oferuje skuteczne metody leczenia i odpowiednie formy terapii, które pozwalają na powrót do pełnej sprawności życiowej i odzyskanie radości z życia.